Deepfake Suç mu? TCK Karşılığı ve İzlenecek Yollar

Türk Ceza Kanunu'nda "deepfake" adıyla düzenlenmiş müstakil bir suç tipi bulunmuyor. Bu, eylemin cezasız kaldığı anlamına gelmez: içeriğin niteliğine göre birden fazla TCK maddesi ve KVKK birlikte uygulanır.

Bu yazıda hangi içeriğin hangi hükme girdiğini, mağdurun izleyeceği adımları ve içerik kaldırma sürecini ele alıyoruz.

İçeriğe göre uygulanan hükümler

İçeriğin niteliği	Uygulanabilecek hüküm
Kişinin yüzünün müstehcen içeriğe yerleştirilmesi	TCK m. 226
Özel hayata ilişkin görüntü/ses üretimi ve ifşası	TCK m. 134
Onur ve saygınlığı zedeleyen içerik	TCK m. 125 (hakaret)
İçerikle tehdit ve menfaat talebi	TCK m. 107 (şantaj)
Suç isnadı içeren kurgu	TCK m. 267 (iftira)
Kimlik verisinin işlenmesi	6698 s. KVKK
Sahte kimlikle işlem	TCK m. 158 (nitelikli dolandırıcılık)

Uygulamada tek bir olay birden fazla hükmü aynı anda ilgilendirir. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde eylemin tek bir nitelendirmeye sıkıştırılmaması, olgunun anlatılıp hukuki nitelendirmenin takdire bırakılması tercih edilir.

Mağdur ne yapmalı? — Sıralı adımlar

1. Delil tespiti — en öncelikli adım. İçerik kaldırıldığında delil de kaybolur. URL, ekran görüntüsü, paylaşım tarihi ve hesap bilgileri kayıt altına alınır. Noter tespiti veya sulh hukuk mahkemesinden delil tespiti talep edilebilir.
2. Erişimin engellenmesi talebi. 5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğe erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması istenebilir. Özel hayatın gizliliğini ihlal eden içeriklerde hızlandırılmış usul öngörülmüştür.
3. Şikâyet. Kolluk veya savcılığa başvurulur. Faili meçhul olsa dahi başvuru yapılabilir; kimlik tespiti soruşturmanın konusudur.
4. Platforma bildirim. Platformun kendi bildirim mekanizması kullanılır ve bildirim kaydı saklanır.
5. Hukuk davası. Kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat ve gerekiyorsa maddi tazminat talep edilir.

Sıralamada birinci adımın önceliği tesadüf değil: erişim engellendiğinde içerik kaybolur ve sonraki tüm süreçler delilsiz kalır.

İspat sorunu: içerik sentetik mi?

Bu davaların teknik merkezinde tek bir soru var: görüntünün yapay olarak üretildiği nasıl ortaya konur? Uygulamada bilirkişi incelemesi talep edilir. İncelemede bakılan unsurlar: görüntüdeki sıkıştırma izleri, yüz sınırlarındaki tutarsızlıklar, ışık ve gölge uyumsuzlukları, ses-dudak senkronizasyonu ve dosyanın üstverisi.

Mağdur bakımından pratik sonuç: dosyanın orijinal hâlinin indirilip saklanması gerekir. Ekran görüntüsü üstveriyi taşımaz; yeniden paylaşılan sürümler ise sıkıştırma nedeniyle inceleme değerini kaybeder.

Karşılaştırmalı gelişme

Bazı ülkelerde bu alanda özel suç tipleri oluşturulmuştur; İngiltere ve Galler'de yetişkinlere ait rıza dışı mahrem deepfake görüntülerin oluşturulmasına ilişkin özel hükümler 2026'da yürürlüğe girmiştir.

Avrupa Birliği tarafında ise yaklaşım farklı: EU AI Act m. 50, yapay olarak oluşturulan veya manipüle edilen içeriklerin açıkça işaretlenmesine ilişkin şeffaflık yükümlülüğü getiriyor ve bu yükümlülük 2 Ağustos 2026'da yürürlüğe girdi. Yani ceza hukuku yerine üretici tarafında etiketleme yükümlülüğü kuruluyor.

Şikâyet dilekçesinde bulunması gerekenler

• İçeriğin URL'si ve erişim tarihi
• Paylaşan hesabın kullanıcı adı ve profil bağlantısı
• İçeriğin ne zaman fark edildiği
• Görüntünün sentetik olduğuna ilişkin somut belirtiler
• Bilirkişi incelemesi talebi
• Erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması talebi
• Platformdan trafik ve hesap bilgilerinin istenmesi talebi

Sık Sorulan Sorular

Deepfake ayrı bir suç mu?

Türk Ceza Kanunu'nda müstakil bir deepfake suçu bulunmamaktadır. Eylem, içeriğin niteliğine göre müstehcenlik, özel hayatın gizliliğini ihlal, hakaret, şantaj veya iftira hükümleri ile KVKK kapsamında değerlendirilir.

İçerik kaldırıldı, hâlâ şikâyet edebilir miyim?

Edebilirsiniz; ancak ispat güçleşir. Bu nedenle içerik kaldırılmadan önce delil tespiti yapılması, orijinal dosyanın ve URL'nin saklanması kritik önemdedir.

Failin kimliğini bilmiyorum, ne yapmalıyım?

Faili meçhul olarak şikâyette bulunabilirsiniz. Kimlik tespiti soruşturmanın konusudur; platformdan trafik ve hesap bilgilerinin istenmesi talebi dilekçeye eklenmelidir.

Yapay zekâ ile üretildiğini nasıl ispatlarım?

Bilirkişi incelemesi talep edilir. İnceleme değerinin korunması için dosyanın orijinal hâlinin indirilip saklanması gerekir; ekran görüntüsü üstveri taşımadığından tek başına yetersiz kalabilir.

Mizah veya parodi savunması kabul edilir mi?

İçerik kişinin onur, şeref ve saygınlığını zedeliyorsa mizah kisvesi tek başına sorumluluğu kaldırmaz. Değerlendirme somut içeriğe ve etkisine göre yapılır.

Tazminat da isteyebilir miyim?

Evet. Ceza soruşturmasından bağımsız olarak kişilik haklarına saldırı nedeniyle manevi tazminat, koşulları varsa maddi tazminat talep edilebilir.

Sonuç

Deepfake dosyalarında belirleyici olan hukuki nitelendirme değil, zamanlamadır. Türk hukukunda uygulanacak hükümler mevcut; ancak içerik kaldırıldığında ispat imkânı da büyük ölçüde ortadan kalkıyor.

Bu nedenle sıra şudur: önce delil tespiti, sonra erişimin engellenmesi. Ters sırada ilerlemek — önce içeriği kaldırtmak — mağdurun kendi dosyasını zayıflatmasına yol açar. Orijinal dosyanın saklanması ise bilirkişi incelemesinin tek dayanağıdır.

İlgili konular: elektronik verilerin delil niteliği, EU AI Act şeffaflık yükümlülükleri, nitelikli dolandırıcılık.

Caseon AI ile

Bilişim suçlarında nitelendirme içeriğe göre değişir. Müstehcenlik, özel hayatın gizliliği ve şantaj başlıkları üzerinden emsal arayın; gerekçenin ilgili paragrafını künyesiyle dilekçenize taşıyın. İçtihat aramayı inceleyin