Mirasçılar Arasında Ecrimisil Davası ve İntifadan Men

Ecrimisil, bir taşınmazın haksız kullanımından doğan tazminattır. Paydaşlar arasında açıldığında ise kendine özgü bir şart devreye girer: intifadan men. Bu şart karşılanmadığında dava, kullanım haksız olsa dahi reddedilir.

Bu yazıda intifadan men koşulunu, aranmadığı istisnaî hâlleri ve paydaşın payından az yer kullanması durumunda izlenecek yolu emsal kararlarla ele alıyoruz.

Kime karşı, hangi şartla?

Davalı	İntifadan men şartı
Paydaş olmayan üçüncü kişi	Aranmaz
Paydaş (kural)	Aranır
Paydaş — kullanım anlaşması varsa	Aranmaz
Paydaş — taşınmaz kamu malı niteliğindeyse	Aranmaz

Üçüncü kişiye karşı açılan davada şart aranmaz:

"Paydaş olmayan üçüncü kişiye karşı açılan ecrimisil davasında ise intfadan men koşulu aranmaz."

İntifadan men nasıl gerçekleşir?

Şartın içeriği açıktır: talep edilen dönemden önce bildirim yapılmış olmalıdır.

"İntifadan men koşulunun gerçekleşmesi için, ecrimisil istenen süreden önce davacı paydaşın taşınmazdan ya da gelirinden yararlanmak istediğini davalı paydaşa bildirmesi gerekir."

Buradaki pratik sonuç şudur: dava dilekçesinin tebliği ile intifadan men gerçekleşmiş sayılsa bile, bu ancak tebliğden sonraki dönem için sonuç doğurur. Geçmiş dönem ecrimisili istenecekse, o dönemden önce çekilmiş bir ihtarnamenin dosyada bulunması gerekir.

Bildirim için önerilen yol noter ihtarnamesidir. İhtarnamede taşınmaz açıkça tanımlanmalı ve kullanımdan pay talebi belirtilmelidir.

Kullanım anlaşması varsa şart aranmaz

Paydaşlar taşınmazın hangi bölümünü kimin kullanacağı konusunda anlaşmışlarsa, intifadan men aranmaz:

"Yine paydaşlar arasında yapılan kullanım anlaşması sonucu her paydaşın yararlanacağı ortak taşınmaz veya bölümlerinin belli bulunması durumunda, davacı paydaş tarafından davalı paydaş aleyhine bu taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi, ortaklığın giderilmesi, ecrimisil ve benzeri dava açılması hallerinde yine intifadan men koşulu aranmaz."

Kullanım anlaşmasının yazılı olması şart değildir; fiilî taksimin tanık ve keşifle ortaya konması mümkündür. Ancak her paydaşın yararlanacağı bölümün belirli olması aranır.

Payından az yer kullanan paydaş ne yapmalı?

Bu, uygulamada sık yapılan bir yanlış yönlendirmedir. Payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın çözümü ecrimisil değildir:

"Yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına ve aynı doğrultudaki bilimsel görüşlere göre payından az yer kullandığını ileri süren paydaşın sorununu, kesin sonuç getiren taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davası açmak suretiyle çözümlemesi gerekmektedir."

Yani kalıcı çözüm ortaklığın giderilmesi davasıdır. Ecrimisil, belirli bir dönem için haksız kullanımın bedelini karşılar; paylaşım sorununu çözmez.

Paydaş kendi payı için ecrimisil isteyebilir

Davacının paydaş olması, kendi payına düşen kullanım bedelini istemesine engel değildir:

"Mahkemenin, davacının kendi payına istinaden ecrimisil talep edemeyeceği yönündeki değerlendirme yerinde değildir."

Miras ortaklığında özellik

Mirasçılar arasında taşınmaz elbirliği mülkiyetine tabidir. Bu durumda dava açılırken tüm mirasçıların katılımı veya temsilci atanması gündeme gelir. Uygulamada iki yol izlenir: mirasçılardan biri diğerlerinin muvafakatini sunar ya da mahkemeden temsilci atanması istenir. Bu usul eksikliği, esasa girilmeden ret sonucunu doğurabildiğinden dava açılmadan önce çözülmelidir.

Sık Sorulan Sorular

Ecrimisil kaç yıl geriye dönük istenebilir?

Uygulamada dava tarihinden geriye doğru beş yıllık dönem için ecrimisil istenebilmektedir. Ancak paydaşa karşı açılan davalarda bu dönemin tamamı için intifadan men şartının gerçekleşmiş olması aranır.

İhtarname çekmeden ecrimisil davası açabilir miyim?

Paydaş olmayan üçüncü kişiye karşı evet. Paydaşa karşı açılan davada ise kural olarak önceden bildirim gerekir; bildirim yapılmamışsa ancak dava tarihinden sonraki dönem için sonuç doğar.

Kardeşim mirastan kalan evde oturuyor, kira isteyebilir miyim?

İntifadan men koşulu gerçekleşmişse evet. Bunun için evden veya gelirinden yararlanmak istediğinizi ecrimisil talep edilen dönemden önce ona bildirmiş olmanız gerekir. Kalıcı çözüm için ortaklığın giderilmesi davası düşünülmelidir.

Payımdan az yer kullanıyorum, ecrimisil isteyebilir miyim?

Yargıtay'a göre bu sorunun çözümü ecrimisil değil, taksim veya ortaklığın satış yoluyla giderilmesi davasıdır.

Fiilî taksim varsa ne olur?

Paydaşların hangi bölümü kullanacağı belirlenmişse intifadan men koşulu aranmaz. Fiilî taksimin yazılı olması şart değildir; tanık ve keşifle ispatlanabilir.

Ecrimisil bedeli nasıl hesaplanır?

Taşınmazın niteliğine göre serbest piyasa kira değeri veya tarımsal gelir esas alınarak bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Davacının payı oranında hüküm kurulur.

Sonuç

Paydaşlar arasındaki ecrimisil davasında belirleyici olan kullanımın haksızlığı değil, intifadan men şartının talep edilen dönemden önce gerçekleşmiş olmasıdır. Bu tek unsur, davanın kabul ya da ret sonucunu çoğu zaman baştan belirler.

İzlenecek sıra şudur: önce kullanımdan pay talebi noter ihtarnamesiyle bildirilir, ihtarnamenin tebliğ tarihi saklanır, sonraki dönem için ecrimisil talep edilir ve kalıcı çözüm için ortaklığın giderilmesi ayrıca değerlendirilir.

İlgili konular: miras kalan evin satışı, muris muvazaası, tenkis davası ve saklı pay.

Caseon AI ile

Ecrimisil dosyalarında intifadan men ve fiilî taksim değerlendirmesi somut olaya göre değişir. Bu noktalar üzerinden emsal arayın; gerekçenin ilgili paragrafını künyesiyle dilekçenize taşıyın. İçtihat aramayı inceleyin