Danıştay Karar Arama Nasıl Yapılır? İdari Yargıda Emsal Bulma

Danıştay karar arama, idari yargıda verilmiş emsal kararlara Danıştay'ın resmî karar arama portalı üzerinden ulaşma işlemidir. Arama; anahtar kelimeyle, daire seçerek veya esas ve karar numarası girilerek yapılabilir. İdari uyuşmazlıklarda doğru kararı bulmanın ön koşulu, uyuşmazlığın hangi dairenin görev alanına girdiğini ve hangi dava türü olduğunu baştan belirlemektir.

Bu rehberde Danıştay'ın yapısını, hangi dairenin hangi konuya baktığını, dava açma sürelerinin arama sonuçlarını nasıl etkilediğini ve kararın güncel olup olmadığının nasıl doğrulanacağını ele alıyoruz.

Danıştay'ın yapısı ve arama üzerindeki etkisi

Danıştay, idari yargının temyiz merciidir ve dava daireleri hâlinde çalışır. Daireler arasındaki görüş ayrılıkları ile ısrar kararları, İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK) ve Vergi Dava Daireleri Kurulu (VDDK) tarafından çözülür. Bu ayrım arama açısından önemlidir: bir konuda daireler farklı yönde karar veriyorsa, belirleyici olan kurul kararıdır.

Danıştay ayrıca yalnızca temyiz mercii değildir; kanunda sayılan bazı uyuşmazlıklarda ilk derece mahkemesi olarak da görev yapar. Bakanlar Kurulu kararları ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemler bu kapsamdadır. Aradığınız karar bir ilk derece kararı ise, temyiz kararlarından farklı bir yapıda olacaktır.

Hangi daire hangi konuya bakar?

Daire filtresi, aramayı en çok hızlandıran araçtır. Aşağıdaki tablo, Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 24.02.2026 tarih ve 2026/6 sayılı kararıyla değişen iş bölümüne göre öne çıkan alanları göstermektedir.

Daire	Görev alanı
2. Daire	İçişleri Bakanlığı ve bağlı kuruluşları personeli (emniyet, jandarma, sahil güvenlik — rütbe ve terfi dâhil); bu kurumların eğitim kuruluşları; aile hekimliği; 5. ve 12. Dairenin görevi dışında kalan kamu görevlisi işleri
3. Daire (vergi)	Gelir, kurumlar ve KDV'ye ilişkin düzenleyici işlemler; bu vergilerde İstanbul BİM vergi dava dairelerinden gelen temyizler
4. Daire	Çevre, iklim, boğaziçi, kültür ve tabiat varlıkları, gecekondu, kıyı, turizm; mühürleme, durdurma, yıkım kararları ve bunlara bağlı para cezaları; afet; işyeri açma ve çalışma ruhsatları
5. Daire	Hâkim ve savcılara ilişkin işlemler (2802 ve 6087 sayılı Kanunlar); OHAL kanun hükmünde kararnameleri ve 375 sayılı KHK geçici 35. madde kapsamındaki işlemler
6. Daire	Her tür ve ölçekte imar planı, arsa ve arazi düzenlemesi, ifraz-tevhit, imar durumu, ruhsat ve kamulaştırma
7. Daire (vergi)	Gümrük ve ithalat vergileri, ÖTV, gider vergileri, MTV, veraset ve intikal vergisi
8. Daire	Köy, belediye ve özel idare mevzuatı; maden, taşocakları, orman, zeytincilik; öğrenci ve öğrenim işleri, yükseköğretim mevzuatı; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları; karayolları trafik ve taşıma
9. Daire (vergi)	Gelir, kurumlar ve KDV'de İstanbul dışındaki BİM kararlarına karşı temyizler; damga vergisi, emlak vergisi, belediye vergi-resim-harçları, Harçlar Kanunu
10. Daire	Sağlık mevzuatı ve sağlık hizmetine ilişkin tam yargı; sosyal sigortalar ve GSS (kamu görevlileri emekliliği hariç); tüketicinin korunması; silah ve bıçak; terör zararları. Ayrıca artık daire: vergi daireleri hariç, diğer dairelerin görevi dışında kalan uyuşmazlıklar
12. Daire	Cumhurbaşkanlığı ve Adalet Bakanlığı personeli; kamu görevlilerinin göreve alınması, intibak, parasal hakları, disiplin cezaları, görevden uzaklaştırma; kamu görevlileri emeklilik mevzuatı; harcırah ve kamu konutları
13. Daire	Kamu ihaleleri (4734, 4735, 2886), özelleştirme, rekabet, enerji piyasaları, bankacılık, sermaye piyasası, elektronik haberleşme
İDDK / VDDK	Daireler arası görüş ayrılığı, ısrar kararları

Yapıyı çözerken üç noktaya dikkat edin:

• Vergi dava daireleri 3., 7. ve 9. Dairedir; diğerleri idari dava dairesidir. Gelir, kurumlar ve KDV uyuşmazlıklarında daire, kararı veren bölge idare mahkemesine göre değişir: İstanbul BİM kararları 3. Daireye, diğer on bir BİM'in kararları 9. Daireye gider.
• İmar uyuşmazlıkları ikiye bölünmüştür. Plan, ifraz-tevhit, imar durumu, ruhsat ve kamulaştırma 6. Dairede; mühürleme, durdurma ve yıkım kararları ile bunlara bağlı para cezaları 4. Dairededir. Aynı yapı hakkında iki ayrı daire görevli olabilir.
• Memur uyuşmazlıkları personelin kurumuna göre dağılır. Genel kural 12. Daire; İçişleri Bakanlığı personeli 2. Daire; hâkim ve savcılar ile OHAL KHK işlemleri 5. Dairedir.

Uyarı: Bu tablo, Danıştay Başkanlık Kurulu'nun 2020/62 sayılı iş bölümü kararının 24.02.2026 tarih ve 2026/6 sayılı kararla değişik hâlinden özetlenmiştir; tam metin çok daha ayrıntılıdır. Dosya açmadan veya daire filtresi uygulamadan önce Danıştay'ın resmî sitesindeki "Dairelerin İş Bölümü" sayfasından teyit edin.

Bu değişkenlik arama açısından da sonuç doğurur: eski tarihli bir kararda görülen daire numarası bugün aynı konuya bakmıyor olabilir. Bu nedenle daire filtresini her zaman tarih aralığıyla birlikte kullanın ve bir konuda hiç sonuç çıkmıyorsa filtreyi kaldırıp tekrar deneyin.

Süre, aramanın görünmeyen filtresidir

İdari yargıda kararların önemli bölümü esasa girilmeden süre aşımından verilir. Bu yüzden "esasa ilişkin emsal" ararken, sonuçların büyük kısmının usul kararı olduğunu görürsünüz. Aramayı daraltmak için sürenin nasıl işlediğini bilmek gerekir.

Genel dava açma süresi Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür. Danıştay 8. Dairesi süre hesabını somut bir örnekle şöyle ortaya koymuştur:

"Davacıya 08/11/2017 tarihinde tebliğ edilen ilişik kesme kararına karşı anılan kararın tebliğ tarihinden itibaren altmış gün içerisinde dava açılması, başka bir deyişle davanın en geç 08/01/2018 tarihi olan pazartesi günü açılması gerekirken, 05/04/2018 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı açıktır."

Bu alıntı, sürenin tebliğ tarihinden işlediğini ve son günün tatile gelmesi hâlinde izleyen iş gününe uzadığını birlikte gösteriyor. Emsal ararken bu tür somut tarih hesabı içeren kararlar, soyut ilke ifadelerinden daha kullanışlıdır.

Her uyuşmazlıkta süre altmış gün değildir

Bazı uyuşmazlıklar özel kanunlarla kısaltılmış sürelere veya ivedi yargılama usulüne tabidir. Bunu bilmeden yapılan arama yanıltıcı olur. Danıştay 13. Dairesi, ivedi yargılama usulüne tabi bir ihale uyuşmazlığında otuz günlük süreyi uygulamıştır:

"Bu itibarla, 16/11/2022 tarihinden itibaren 30 günlük dava açma süresi geçtikten sonra 28/12/2022 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğundan, davanın süre aşımı yönünden reddine dair temyize konu Mahkeme kararında sonucu itibarıyla hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır."

Benzer şekilde kentsel dönüşüm uyuşmazlıklarında da özel süre uygulanır. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, 6306 sayılı Kanun kapsamındaki bir uyuşmazlıkta öğrenme tarihini esas alarak otuz günlük süreyi hesaplamıştır: "Bu durumda, 02/07/2013 tarihi öğrenme tarihi olarak dikkate alındığında, Bakanlar Kurulu kararına karşı bu tarihten itibaren 6306 sayılı Kanun'un 6/9 maddesinde belirtilen 30 günlük dava açma süresi içinde 18/07/2013 tarihinde açılan bu davada süre aşımı bulunmadığı sonucuna varılmıştır."

Sürenin başlangıcını belirleyen üç durum

Süre her zaman tebliğ tarihinden işlemez. İdari yargıda üç farklı başlangıç noktası vardır ve hangisinin uygulanacağı işlemin niteliğine bağlıdır.

Bireysel işlemlerde tebliğ. İşlem doğrudan ilgiliye bildirilmişse süre tebliğ tarihini izleyen günden başlar. Tebliğin usulüne uygun yapılmamış olması, sürenin hiç işlememesi sonucunu doğurabilir.

Düzenleyici işlemlerde ilan. Genel düzenleyici işlemler bakımından süre ilanla işler. İmar planları, yönetmelikler ve Resmî Gazete'de yayımlanan kararlar bu kategoridedir. İlan tarihinden itibaren dava açılmamışsa, işlemin uygulanması niteliğindeki bireysel bir işlem tesis edildiğinde dava hakkı yeniden doğar.

Öğrenme tarihi. Ne tebliğ ne de usulüne uygun ilan varsa, ilgilinin işlemi fiilen öğrendiği tarih esas alınır. Yukarıdaki İDDK kararında da hesap bu esasa göre yapılmıştır. Öğrenme tarihinin belgelenmesi davacıya düşer; borç sorgulama çıktısı, yazışma veya idareye yapılan başvuru bu amaçla kullanılır.

İdareye başvuru süreyi nasıl etkiler?

Dava açma süresi içinde üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama başvurulması, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur. Başvuruya altmış gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve durmuş olan süre, başvuru tarihine kadar geçen kısım hesaba katılarak kaldığı yerden işlemeye devam eder.

Bu mekanizma sık yanlış anlaşılır: başvuru süreyi durdurur, sıfırlamaz. Dava açma süresinin son günlerinde yapılan bir başvuru, cevap geldiğinde geriye yalnızca birkaç gün bırakabilir. İdare altmış gün geçtikten sonra açıkça cevap verirse, bu cevap kaybedilmiş süreyi geri getirmez.

Adım adım arama

1. Uyuşmazlığı hukuki adıyla tanımlayın. "Belediye ceza kesti" değil, "idari para cezasının iptali". Portal tam metin çalışır; kararların dilini kullanmalısınız.
2. Dava türünü belirleyin. İptal davası mı, tam yargı davası mı? İkisi farklı süre ve usul rejimine tabidir.
3. Daireyi seçin. Yukarıdaki tabloya göre daraltın; emin değilseniz iki daireyi ayrı ayrı deneyin.
4. Tarih aralığı verin. Mevzuat değiştiyse değişiklik tarihinden önceki kararlar yanıltıcıdır.
5. Kurul kararlarını ayrıca tarayın. Daireler arasında görüş ayrılığı varsa İDDK veya VDDK kararı belirleyicidir.

Bulduğunuz karar hâlâ geçerli mi?

İdari yargıda mevzuat sık değişir ve kararın dayandığı hüküm yürürlükten kalkmış olabilir. Üç kontrolü yapın: dayanak maddenin yürürlükte olup olmadığı, aksi yönde daha yeni bir kurul kararı bulunup bulunmadığı ve Anayasa Mahkemesi'nin ilgili hükmü iptal edip etmediği. Son nokta idari yargıda özellikle önemlidir; iptal edilen bir hükme dayanan içtihat, karar portalda görünmeye devam etse bile uygulanamaz.

31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun, idari yargıda tek hâkimle görülecek davaların kapsamı ile istinaf ve temyiz sınırlarında değişiklik yaptı; ayrıntısını 12. Yargı Paketi yazımızda ele aldık.

Kavram bazlı aramanın yöntemini içtihat arama stratejileri yazımızda, genel yaklaşımı emsal karar arama rehberimizde anlattık. Araç seçimi için seçim rehberimize bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Danıştay karar arama ücretsiz mi?

Evet. Danıştay'ın resmî karar arama portalı ücretsizdir ve üyelik gerektirmez. Ücretli hukuk veri tabanları ise anlamsal arama, daire ve tarih filtreleme, karar özeti ve atıf takibi gibi ek katmanlar sunar.

İdari davada dava açma süresi kaç gündür?

Genel dava açma süresi Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür. Ancak ivedi yargılama usulüne tabi uyuşmazlıklar ile özel kanunlarda düzenlenen hâllerde daha kısa süreler uygulanır; dosyanın hangi rejime tabi olduğu baştan belirlenmelidir.

Aradığım konuda Danıştay kararı çıkmıyorsa ne yapmalıyım?

Genellikle kelime seçimi sorunudur. Uyuşmazlığı hukuki adıyla yeniden arayın, dayanak kanun maddesini de deneyin ve daire filtresini kaldırarak tekrar bakın. Sonuç yine boşsa uyuşmazlığın idari yargıya değil adli yargıya ait olma ihtimalini değerlendirin.

Danıştay kararları bağlayıcı mıdır?

Daire kararları kural olarak yalnızca o dosya bakımından bağlayıcıdır ve benzer dosyalar için yol göstericidir. Daireler arasındaki görüş ayrılıklarını gideren İdari Dava Daireleri Kurulu ve Vergi Dava Daireleri Kurulu kararları ise uygulamada çok daha güçlü bir ağırlık taşır.

İDDK ve VDDK kararları neden ayrı aranmalı?

Bir konuda daireler farklı yönde karar veriyorsa, belirleyici olan kurul kararıdır. Yalnızca daire kararlarına bakarak yapılan araştırma, konunun kurul tarafından çözülmüş olduğunu gözden kaçırma riski taşır.

Danıştay ilk derece mahkemesi olarak da karar verir mi?

Evet. Kanunda sayılan bazı uyuşmazlıklarda, özellikle ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılan davalarda Danıştay ilk derece mahkemesi sıfatıyla karar verir. Bu kararların yapısı temyiz kararlarından farklıdır.

Sonuç

Danıştay karar aramada sonucu belirleyen, portalın teknik kullanımı değil uyuşmazlığın doğru nitelendirilmesidir. Dava türünü ve görevli daireyi baştan belirleyen, süre rejimini bilen ve kurul kararlarını ayrıca tarayan bir araştırma, hem daha az sonuç getirir hem de getirdiği sonuçların isabet oranı çok daha yüksek olur.